┴ forsÝ­u Senda pˇst
Nřtt efni
Nřtt efni
Tannheilsudeild
Tann-
heilsudeild
FrŠ­sluefni
FrŠ­sluefni
Rannsˇknir
Rannsˇknir
A­rir vefir
A­rir vefir
Prenta sÝ­u
Prenta sÝ­u

Glerungsey­ing tanna

Hver eru ßhrif sřruey­ingar?
Hin sÝ­ari ßr hefur Ý vaxandi mŠli or­i­ vart vi­ ey­ingu glerungs af yfirbor­i tanna. H˙n orsakast af sřru sem situr vi­ yfirbor­ tannanna og leysir upp glerunginn. Sřran kemst Ý munninn eftir m÷rgum lei­um og er fyllsta ßstŠ­a fyrir alla a­ gera sÚr grein fyrir ■eim ■ßttum sem ■vÝ valda.

Greina mß glerungsey­ingu ß ■vÝ a­ glerungsfletir tungumegin ß t÷nnum ey­ast. Form tannanna breytist og oft ver­ur vart meiri kulvÝsi. Fyllingar Ý j÷xlum vir­ast rÝsa upp yfir glerunginn sem ß­ur var ■eim jafnhßr. Glerungur framtanna ey­ist mun hra­ar a­ innanver­u og ver­a tennurnar ■ß mj÷g ■unnar Ý bitkantinn og fer jafnvel a­ brotna e­a flÝsast ˙r ■eim.

Tennur geta brotna­ ■egar glerungur ■ynnist.
Fylling rÝs yfir glerung.

Orsakir glerungsey­ingar
═ fyrstu var tali­ a­ orsaka glerungsey­ingarinnar vŠri eing÷ngu a­ leita Ý s˙ru magainnihaldi sem ropa­ vŠri upp Ý munninn. Ůetta getur vissulega ßtt sÚr sta­ en er mun sjaldgŠfara en tali­ var. Neysla s˙rra drykkja er hins vegar talin einn af stŠrstu orsaka■ßttum glerungsey­ingar Ý dag, sÚrstaklega me­al barna og unglinga.

Stu­p˙­avirkni munnvatns
Munnvatni­ gegnir stˇru hlutverki vi­ a­ breyta sřrustigi munnsins og draga ˙r ska­semi ■ess. ═ heilbrig­um einstaklingi getur munnvatni­ a­laga­ sřrustig ■annig a­ uppleysißhrif s˙rra drykkja sÚ Ý lßgmarki. Ůetta nefnist stu­p˙­avirkni. ═ rannsˇkn ß einstaklingum sem voru me­ glerungsey­ingu kom Ý ljˇs a­ li­lega helmingur ■eirra haf­i lÚlega stu­p˙­avirkni munnvatns.

Sřrustig Ý drykkjum
Me­ breyttum neysluvenjum hefur glerungsey­ing or­i­ meira ßberandi. Ůegar vatn og mjˇlk voru okkar helstu drykkjarf÷ng og s˙rir ßvextir sjaldgŠfari var hŠttan ß glerungsey­ingu mun minni. Kannanir sřna a­ um 30% ■ess v÷kva sem landsmenn neyta er Ý formi gosdrykkja. Auk ■ess hefur neysla ßvaxtasafa, bŠ­i hreinna og blanda­ra, aukist verulega.

A­ hafa gos vi­ hendina og dreypa ß allan daginn hefur mun verri ßhrif ß tennurnar en a­ ■amba drykkinn ß stuttum tÝma. Einnig ber a­ hafa Ý huga a­ ßvaxtasafar eru mj÷g s˙rir. SÝtrˇnusřra hefur til dŠmis svipa­ sřrustig og flestir gosdrykkir og hefur eiginleika til a­ leysa upp glerung.
Vatn, mjˇlk og undanrenna valda engum ska­a ß glerungi tannanna.

Ert ■˙ Ý ßhŠttuhˇpi?
Nau­synlegt er a­ vera me­vita­ur um ßhrif ■eirra drykkja og fŠ­utegunda sem vi­ neytum daglega. SÚrt ■˙ Ý ßhŠttuhˇpi vegna sřruey­ingar, skaltu rŠ­a ■a­ vi­ tannlŠkninn ■inn. Uppg÷tvist ska­inn tÝmanlega finna tannlŠknar oftast lei­ir til a­ bŠta hann, en lagfŠringarnar jafnast ■ˇ sjaldnast ß vi­ upprunalegt ßstand tannanna.


Fimmti hver unglingur er talinn vera me­ glerungsey­ingu ß byrjunarstigi
Rannsˇkn sem Inga B. ┴rnadˇttir lektor ger­i ßri­ 1997 og var kynnt ß norrŠnu tannlŠkna■ingi sama ßr leiddi Ý ljˇs a­ fimmti hver unglingur ß ═slandi vŠri me­ glerungsey­ingu ß byrjunarstigi.


Mismunandi sřrustig algengra drykkja >>Tafla



>>Til baka