prentvęn śtgįfa ID-Bókun 10

BÓKUN 10
UM AŠ EINFALDA SKOŠUN OG FORMSATRIŠI VEGNA VÖRUFLUTNINGA


I. KAFLI
ALMENN ĮKVĘŠI

1. gr.
Skilgreiningar

Aš žvķ er varšar žessa bókun merkir:
a) „skošun“ ašgerš sem tollgęsla eša önnur eftirlitsdeild framkvęmdir og felur ķ sér efnislega skošun, ž.m.t. sjónręna skošun į flutningatękjum og/eša vörum til žess aš ganga śr skugga um aš ešli, uppruni, įstand, magn eša veršmęti
žeirra sé ķ samręmi viš upplżsingar ķ skjölum sem lögš hafa veriš fram.
b) „formsatriši“ hverja žį kröfu sem stjórnvald gerir til rekstrarašila og felst ķ framvķsun eša skošun skjala og vottorša sem fylgja vörum eša annarra upplżsinga, óhįš formi eša mišli, ķ sambandi viš vörurnar eša flutningatękiš.
2. gr.
Gildissviš
1. Meš fyrirvara um žau sérįkvęši sem ķ gildi eru samkvęmt samningum sem Efnahagsbandalag Evrópu og EFTA-rķkin hafa gert sķn į milli gildir žessi bókun um skošun og formsatriši vegna flutnings į vörum yfir landamęri milli EFTA-rķkis og
bandalagsins, sem og yfir landamęri milli EFTA-rķkja.


2. Žessi bókun gildir ekki um skošun og formsatriši:

– vegna skipa og flugvéla sem flutningatękja; hśn gildir aftur į móti umökutęki og vörur sem fluttar eru meš įšurnefndum flutningatękjum;
– sem krafist er vegna śtgįfu heilbrigšisvottorša eša heilbrigšisvottorša fyrir plöntur ķ upprunalandi varanna eša landinu sem vörurnar koma frį.

II. KAFLI

STARFSREGLUR

3. gr.
Slembiathuganir og formsatriši
1. Ef ekki er sérstaklega kvešiš į um annaš ķ žessari bókun skulu samningsašilar gera naušsynlegar rįšstafanir til žess aš tryggja aš:
– skošun žeirri og formsatrišum sem kvešiš er į um ķ 1. mgr. 2. gr. verši framfylgt į sem skemmstum tķma og, sé žess nokkur kostur, į einum og sama staš;
– skošunin felist ķ slembiathugunum, nema gild rök réttlęti annaš.


2. Aš žvķ er varšar framkvęmd annars undirlišar 1. mgr. skulu slembiathuganir byggjast į heildarfjölda vörusendinga, sem fara um landamęrastöš og framvķsaš er į tollstofu eša hjį yfirvaldi sem annast skošun yfir įkvešiš tķmabil, en ekki
tykkjafjölda varnings ķ einstökum vörusendingum.


3. Į sendingar- og įkvöršunarstöšum vöru ber samningsašilum aš aušvelda notkun einfaldra starfsreglna sem og ašferša viš gagnavinnslu og gagnaflutninga vegna śtflutnings, umflutnings og innflutnings vörunnar.

4. Samningsašilar skulu leitast viš aš stašsetja tollstofur, aš meštöldum žeim sem eru inni į yfirrįšasvęši žeirra, į žann hįtt aš sem best sé gętt aš hagsmunum žeirra ašila sem višskiptin stunda.
4. gr.
Reglur um heilbrigši dżra
Į svišum er snerta heilsuvernd manna og dżra og dżravernd įkvaršar sameiginlega EES-nefndin ķ samręmi viš 2. mgr. 93. gr. samningsins framkvęmd žeirra meginreglna sem gerš er grein fyrir ķ 3., 7. og 13. gr. og reglna um įlögš gjöld vegna formsatriša og skošana sem framfylgt veršur.


5. gr.
Reglur um heilbrigši plantna
1. Skošun į heilbrigši innfluttra plantna skal eingöngu felast ķ slembiathugunum og sżnatöku nema gild rök réttlęti annaš. Slķk skošun skal annašhvort fara fram į įkvöršunarstaš vöru eša į öšrum staš sem tilnefndur hefur veriš į viškomandi
yfirrįšasvęši meš žvķ skilyrši aš flutningsįętlun vörunnar raskist sem allra minnst.

2. Sameiginlega EES-nefndin skal įkveša, ķ samręmi viš 2. mgr. 93. gr. samningsins, reglur um sannkennslisathuganir į innflutningi ķ tengslum viš vörur sem falla undir löggjöf um heilbrigši plantna. Sameiginlega EES-nefndin skal įkveša, ķ
samręmi viš 2.mgr. 93. gr. samningsins, rįšstafanir er lśta aš įlögšum žóknunum vegna formsatriša og skošunar ķ sambandi viš heilbrigši plantna.

3. Įkvęši 1. og 2. mgr. gilda ekki um ašrar vörur en žęr sem eru framleiddar ķ bandalaginu eša ķ EFTA-rķki nema žęr, ešlis sķns vegna, stofni ekki heilbrigši plantna ķ hęttu eša hafi veriš skošašar meš tilliti til heilbrigšis plantna žegar žęr
voru fluttar inn į yfirrįšasvęši hlutašeigandi samningsašila og ķ ljós hefur komiš, viš skošun, aš žęr standast kröfurnar sem settar eru ķ löggjöf žeirra um heilbrigši plantna.

4. Ef samningsašili įlķtur brįša hęttu stafa af innflutningi eša śtbreišslu skašlegra lķfvera į yfirrįšasvęši sķnu getur hann gert naušsynlegar brįšabirgšarįšstafanir til žess aš verjast žeirri hęttu. Samningsašilar skulu žegar ķ staš tilkynna hver
öšrum um ašgeršir sem gripiš er til og śtskżra naušsyn žeirra.
6. gr.
Framsal į valdi

Samningsašilar skulu sjį til žess, meš beinu framsali žar til bęrra yfirvalda og fyrir žeirra hönd, aš ein hinna žjón-ustustofnananna sem ķ hlut eiga, helst tollgęslan, megi annast skošun sem žessi yfirvöld eru įbyrg fyrir og, aš svo miklu
leyti sem slķk skošun tengist kröfunni um aš naušsynleg skjöl séu lögš fram, athuganir į réttmęti og stašfestingu žeirra og sannkennsli vörunnar sem tilgreind er ķ slķkum skjölum. Žegar um slķkt er aš ręša ber hlutašeigandi yfirvöldum aš tryggja aš ašstaša sé fyrir hendi til žess aš framkvęmda žessar athuganir.
7. gr.
Višurkenning į skošun og skjölum
Viš framkvęmd žessarar bókunar og meš žeim fyrirvara aš hęgt sé aš gera slembiathuganir, skulu samningsašilar, viš innflutning eša um flutning vöru, višurkenna žį skošun sem framkvęmd er og žau skjöl sem eru śtbśin af žar til bęrum yfirvöldum hinna samningsašilanna og stašfesta aš vörurnar samręmist lagalegum kröfum innflutningsrķkisins eša sambęrilegum kröfum śtflutningsrķkisins.
8. gr.
Afgreišslutķmi landamęrastöšva

1. Žar sem umferšaržungi réttlętir slķkt skulu samningsašilar sjį til žess aš:

a) landamęrastöšvar séu opnar, nema žegar umferš er bönnuš, til žess aš:
– hęgt sé aš fara yfir landamęri allan sólarhringinn meš samsvarandi skošun og formsatrišum og gilda um vörur sem eru mešhöndlašar samkvęmt tollareglum um umflutning, žegar flutninga- og ökutęki fara um įn farms, nema žar sem skošun viš landamęri er naušsynleg til žess aš koma ķ veg fyrir śtbreišslu sjśkdóma eša til žess aš vernda dżr;
– hęgt sé aš framfylgja skošun og formsatrišum ķ tengslum viš umferš flutningatękja og vörur sem ekki eru fluttar samkvęmt tollareglum um umflutning, frį mįnudegi til föstudags ķ aš minnsta kosti tķu klukkustundir samfellt, og į laugardögum ķ aš minnsta kosti sex klukkustundir samfellt, nema um opinbera frķdaga sé aš ręša;
b) sį tķmi sem um getur ķ öšrum undirliš a-lišar verši lagašur aš raunverulegum žörfum, hvaš varšar ökutęki og vörur sem eru fluttar flugleišis, og honum verši skipt nišur eša hann lengdur ef naušsyn ber til.


2. Ef almenn ašlögun aš žeim tķmabilum sem um getur ķ öšrumundirliš a-lišar 1. mgr. og b-liš 1. mgr. veldur vandkvęšum vegna dżralęknažjónustu skulu samningsašilar, meš žvķ skilyrši aš flutningsašili gefi aš minnsta kosti tólf klukkustunda fyrirvara, sjį til žess aš sérfręšingur ķ dżralękningum sé tiltękur į žeim tķmabilum; viš flutning lifandi dżra mį žó lengja fyrirvarann ķ įtjįn klukkustundir.

3. Ef fleiri landamęrastöšvar en ein eru stašsettar ķ nęsta nįgrenni viš eitt og sama landamęrasvęšiš geta hlutašeigandi samningsašilar ķ sameiningu samžykkt, vegna tiltekinna stöšva, aš vķkja frį 1. mgr. aš žvķ tilskildu aš ašrar stöšvar į žvķ svęši geti afgreitt vörur og ökutęki ķ samręmi viš žį mįlsgrein.

4. Aš žvķ er varšar žęr landamęrastöšvar og tollstofur og žjónustu sem um getur ķ 1. mgr., og meš žeim skilmįlum sem samningsašilarnir setja, skulu žar til bęr yfirvöld, sé žess sérstaklega óskaš į afgreišslutķma og af réttmętum įstęšum, kveša į um aš undantekning sé gerš til aš framfylgja skošun og formsatrišum utan afgreišslutķma, meš žvķ skilyrši og eftir žvķ sem viš į, aš greitt verši fyrir veitta žjónustu.
9. gr.
Hrašreinar
Samningsašilar skulu kappkosta aš hafa viš landamęrastöšvar, žar sem slķkt er tęknilega mögulegt og réttlętanlegt vegna umferšaržunga, hrašreinar fyrir vörur, sem eru mešhöndlašar samkvęmt tollareglum um umflutning, žegar flutninga-og ökutęki fara um įn farms og allur varningur er hįšur skošun og formsatrišum sem ekki eru ķtarlegri en skošun og formsatriši vegna umflutnings vöru.
III. KAFLI
SAMSTARF


10. gr.
Samstarf yfirvalda
1. Til žess aš greiša fyrir umferš um landamęri skulu samningsašilar gera naušsynlegar rįšstafanir til aš efla į landsvķsu, ķ hérušum og sveitarfélögum samstarf yfirvalda sem annast skipulag skošunar og samstarf deilda sem annast skošun og formsatriši sitt hvorum megin landamęranna.

2. Hver samningsašili skal, aš svo miklu leyti sem hann į hlut aš mįli, sjį til žess aš einstaklingar sem stunda višskipti er falla undir žessa bókun geti lįtiš žar til bęr yfirvöld vita meš skjótum hętti um vandkvęši sem koma upp žegar fariš er yfir landamęri.

3. Samstarfiš sem um getur ķ 1. mgr. skal einkum taka til:
a) stašsetningar landamęrastöšva ķ samręmi viš umferš;
b) breytingar į landamęraskrifstofum žannig aš žar geti einnig fariš fram skošun, ef žess er nokkur kostur;
c) samhęfingar į įbyrgšarhlutverki landamęrastöšva og -skrifstofa sem eru sitt hvorum megin viš landamęri;
d) leitar aš réttum lausnum į žeim vandkvęšum sem tilkynnt er um.

4. Samningsašilar skulu ķ sameiningu vinna aš žvķ aš samręma afgreišslutķma žeirra deilda sem annast skošun og formsatriši sitt hvorum megin viš landamęrin.
11. gr.
Tilkynning um nżja tegund skošunar og formsatriša
Žegar samningsašili hyggst innleiša nżja tegund skošunar eša formsatriša ber honum aš lįta hina samningsašilana vita. Hlutašeigandi samningsašili skal tryggja aš rįšstafanir sem geršar eru til žess aš aušvelda umferš um landamęri verši ekki gagnslausar meš beitngu nżrrar tegundar skošunar eša formsatriša.
12. gr.
Hindrunarlaus umferš
1. Samningsašilar skulu gera naušsynlegar rįšstafanir til žess aš tryggja aš bištķmi vegna skošunar og formsatriša verši ekki lengri en sį tķmi sem fer ķ aš ljśka žeim į višunandi hįtt. Ķ žessu skyni ber žeim aš skipuleggja afgreišslutķma deildanna sem eiga aš annast skošun og formsatriši, tiltękt starfsliš og hagnżtar rįšstafanir ķ mešferš vöru og skjala, žegar skošun og formsatrišum er framfylgt, į žann hįtt aš bištķminn ķ umferšinni verši eins stuttur og hęgt er.

2. Ef alvarleg röskun veršur ķ tengslum viš vöruflutninga į yfirrįšasvęšum samningsašila og lķkur eru į aš hśn stofni ķ hęttu žvķ markmiši aš einfalda og flżta fyrir umferš um landamęri skulu žar til bęr yfirvöld žessara samningsašila žegar ķ staš tilkynna žaš žar til bęrum yfirvöldum annarra samningsašila žar sem slķk röskun hefur įhrif.

3. Žar til bęr yfirvöld sérhvers samningsašila sem įhrifanna gętir hjį skulu žegar ķ staš gera višeigandi rįšstafanir til žess aš tryggja hindrunarlausa umferš, eftir žvķ sem hęgt er. Rįšstafanirnar ber aš tilkynna sameiginlegu EES-nefndinni sem skal halda skyndifund, eftir žvķ sem viš į, aš beišni samningsašila til žess aš ręša žessar rįšstafanir.

13. gr.
Ašstoš stjórnvalda
Til žess aš tryggja snuršulaus višskipti milli samningsašila og til žess aš aušveldara verši aš uppgötva óreišu eša brot skulu žar til bęr yfirvöld samningsašila hafa samvinnu sķn į milli ķ samręmi viš, aš breyttu breytanda, įkvęši bókunar 11.
14. gr.
Samrįšshópar
1. Žar til bęr yfirvöld hlutašeigandi samningsašila geta stofnaš samrįšshópa sem ķ hérušum og sveitarfélögum bera įbyrgš į mįlum af hagnżtum eša tęknilegum toga eša sem varša skipulagningu.

2. Samrįšshóparnir skulu koma saman aš beišni žar til bęrra yfirvalda samningsašila hvenęr sem naušsyn ber til. Samningsašilarnir sem bera įbyrgš į žeim skulu lįta sameiginlegu EES-nefndina fį upplżsingar reglulega um umfjöllun žeirra.

IV. KAFLI
LOKAĮKVĘŠI

15. gr.
Greišslukjör
Samningsašilar skulu sjį til žess aš gjaldfallnar fjįrhęšir vegna skošunar og formsatriša sem beitt er ķ višskiptum megi einnig greiša meš alžjóšlegri įvķsun, sem er stašfest eša meš įbyrgš, ķ gjaldmišli žess rķkis žar sem greiša į fjįrhęšina.
16. gr.
Tengsl viš ašra samninga og innlenda löggjöf

Bókun žessi kemur ekki ķ veg fyrir aš tveir eša fleiri samningsašilar veiti hver öšrum betri kjör, né rétt samningsašila til aš fara eftir eigin löggjöf viš eftirlit og formsatriši viš landamęri sķn, aš žvķ tilskildu aš slķkt rżri ekki į neinn hįtt žau kjör sem fįst meš žessari bókun.