Samningur
milli menntamálaráðuneytis og Kennaraháskóla Íslands
um kennslu og rannsóknir
á grundvelli laga um háskóla nr. 136/1997
1. gr.
Tilgangur samnings og stefnumið
Samningur þessi er á milli menntamálaráðuneytis (hér eftir nefnt ráðuneytið) og Kennaraháskóla Íslands (hér eftir nefndur KHÍ) á grundvelli laga nr. 136/1997, um háskóla og með hliðsjón af stefnu ríkisstjórnarinnar frá nóvember 1996 um árangursstjórnun í ríkisrekstri.
Samningurinn grundvallast á og tekur mið af:
a) Stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar frá 23. maí 2003.
b) Lögum um KHÍ nr. 137/1997, reglum um KHÍ nr. 843/2001, Framtíðarsýn KHÍ 2000 og gæðastefnu skólans frá 2003.
c) Stefnu ríkisstjórnarinnar í ríkisfjármálum og menntamálum og langtímaáætlun þeim tengdum.
d) Stefnumörkun um rannsóknir við KHÍ janúar 2004.
e) Framlögum ríkisins til háskóla samkvæmt fjárlögum 2004.
f) Áherslum ráðuneytisins um þróun háskólastigsins.
g) Stefnu og áherslum Vísinda- og tækniráðs.
h) Bologna–yfirlýsingunni frá 1999 og tengdum samþykktum.
i) Lissabon–samþykktinni um viðurkenningu á menntun og hæfi frá 1997.
Samningur þessi geymir helstu áherslur í rekstri og þróun KHÍ á samningstímabilinu. Sameiginlegt markmið samningsaðila er að tryggja gæði náms og prófgráða þannig að þau samsvari þeim gildum og viðmiðunum sem viðtekin eru í Evrópu.
Ákvæði um rannsóknir skólans er hluti af þessum samningi, sbr. 5. gr.
2. gr.
Áætlanagerð
KHÍ gerir langtímaáætlun (starfs- og fjárhagsáætlun) til fimm ára í senn um starfsemi sína og rekstur, sbr. 7. gr. reglugerðar um framkvæmd fjárlaga nr. 116/2001. Áætlunin hefur að geyma útfærslu á lögbundnu hlutverki KHÍ og stefnu stjórnvalda varðandi málefni KHÍ, sbr. 1. gr. þessa samnings. Í langtímaáætlun kemur fram hvernig stofnunin hyggist haga rekstri sínum, fyrirhugaðar breytingar á verkefnum og umfangi rekstursins og þau markmið sem skólinn hefur sett sér fyrir tímabilið, sbr. leiðbeiningar fjármálaráðuneytisins um árangursstjórnun og 19. gr. laga um háskóla nr. 136/1997. Þar skal jafnframt koma fram spá um fjölda innritaðra nemenda, ársnemenda og útskrifaðra nemenda.
Ráðuneytið og KHÍ hafa með sér samráð um fjárlagatillögur og forsendur þeirra í tengslum við undirbúning fjárlaga ár hvert.
Þegar frumvarp til fjárlaga hefur verið lagt fram að hausti gerir KHÍ drög að ársáætlun um hvernig rekstri skuli háttað fyrir komandi almanaksár. Ársáætlunin skal byggja á langtímaáætluninni og rúmast innan ramma fjárveitinga eins og þær eru kynntar í frumvarpi til fjárlaga, sbr. 8. gr. reglugerðar um framkvæmd fjárlaga. Um áramót þegar fjárlög hafa verið samþykkt skal ráðuneytinu send ársáætlunin.3. gr.
Framkvæmd samnings
a) Fjárveitingar og uppgjör
Tillaga ráðuneytisins um framlag á fjárlögum til kennslu við KHÍ byggir á reglum nr. 646/1999 um fjárveitingar til háskóla. Við gerð tillagna um fjárveitingar til skólans mun ráðuneytið hafa til hliðsjónar fimm ára áætlun hans sem og stefnu ríkisstjórnarinnar í ríkisfjármálum. Að öðru leyti eru fjárhagsleg samskipti byggð á framangreindum reglum og reglugerð um framkvæmd fjárlaga.
Fjárveiting til kennsluþáttarins í rekstri KHÍ er ákveðin fyrir hvert ár í fjárlögum. Fjárveitingin byggir m.a. á áætlun um fjölda og skiptingu nemendaígilda í reikniflokka og útreikningum í samræmi við reglur um fjárveitingar til háskóla. Að árinu liðnu er útreikningurinn endurtekinn á grundvelli raunverulegs fjölda og skiptingu nemendaígilda í reikniflokka. Í framhaldi af því fer fram uppgjör. Vegna uppgjörs skal afhenda útskriftir úr nemendabókhaldi, flokka þreyttar einingar í samræmi við reglur og flokka skráða nemendur samkvæmt sama flokkunarkerfi.
Í frumvarpi til fjárlaga skal birta meðalvægi reikniflokka skólans fyrir næsta fjárlagaár. Þannig skal ódýrasti reikniflokkurinn hafa gildið einn og aðrir gildi sem er hlutfall af því. Við uppgjör er KHÍ heimilt að færa nemendaígildi á milli reikniflokka, enda leiði það ekki til meira en 10% fráviks frá áætluðu meðalvægi reikniflokka skv. fjárlögum, en þó verður við uppgjör ekki miðað við hærra heildarframlag en fjárlög gera ráð fyrir.
KHÍ heldur óskertum greiðslum skv. fjárlögum gefi endurtekinn útreikningur við uppgjör ekki lægri niðurstöðu en 98% af fjárveitingu á fjárlögum. Séu á hinn bóginn útreiknuð framlög lægri en 98% skal lækka greiðslur til skólans að því marki sem vantar á að hlutfallinu sé náð. Mismun sem þannig verður til má þó færa sem skuld við ríkissjóð og flytja á milli ára í allt að tvö ár. Ekki gert ráð fyrir viðbótarfjárveitingum þótt endurtekinn útreikningur gefi hærri niðurstöðu en sem nemur greiðslum til KHÍ vegna kennslu.
Frá útreiknuðu framlagi til KHÍ skal annars vegar draga lögbundin skrásetningargjöld m.v. sama fjölda nemendaígilda og lagður er til grundvallar í fjárlögum, nú 87% af 32.500. Hins vegar fjárbindingu vegna 9.600 fm2 kennsluhúsnæðis. Tekjur sem skólinn aflar í formi styrkja eða með öðrum hætti skerða ekki framlag ríkisins vegna kennslu og rannsókna.
Verði gerðar breytingar á reglum um gjaldtöku háskóla verður gert sérstakt viðaukasamkomulag við samning þennan.
Á samningstímanum er stefnt að því að endurskoða reglur nr. 646/1999 um fjárveitingar til háskóla.
b) Gæðamál
Á samningstímanum verður unnið áfram að því markmiði að auka gæði kennslu og bæta þjónustu við nemendur. KHÍ mun þróa áfram gæðakerfi og skipuleggja endurmenntun kennara m.t.t. nýrra kennsluhátta. Skólinn skilgreinir sína gæðastefnu og vinnur að mótun verklagsreglna fyrir helstu svið skólans.
Á samningstímanum setur KHÍ skýr markmið um gæði grunnnáms annars vegar og framhaldsnáms hins vegar. KHÍ þróar áfram aðferðir sem lagðar skulu til grundvallar við mat á gæðum náms og prófgráða. Byggja skal á alþjóðlega viðurkenndum viðmiðunum.
Ráðuneytið mun standa fyrir reglulegum ytri úttektum á gæðum kennslu og náms. Gerðar verða sérstakar áætlanir til þriggja ára í senn um ytri úttektir á háskólastigi sem kynntar verða fyrir KHÍ.
c) Námsframboð
KHÍ mun á samningstímabilinu efla gæði grunnnáms og styrkja uppbyggingu framhaldsnáms.
Vilji KHÍ gera verulegar breytingar á námsframboði sínu skal kynna áformin fyrir ráðuneytinu meðal annars með tilliti til þess hvernig breytingarnar falla að ákvæðum þessa samnings og stefnu stjórnvalda um framboð á háskólanámi og fjármögnun þess.
Í viðauka við samning þennan skulu tilgreindar þær prófgráður sem KHÍ veitir og eru hluti af samningi þessum, sbr. 15. gr. laga um KHÍ nr. 137/1997 og 21. gr. reglna fyrir KHÍ nr. 843/2001, og greitt er fyrir skv. samningi þessum.
Ráðuneytið og KHÍ munu á samningstímanum fara yfir prófgráðuskrá KHÍ og áskilur ráðuneytið sér rétt til að undanskilja einstakar prófgráður frá greiðslum skv. samningi þessum. Sé það gert mun ráðuneytið gæta þess að gefinn verði viðeigandi fyrirvari. Að öðru leyti birtir ráðuneytið viðeigandi prófgráður í prófgráðuskrá sbr. 9. gr. laga nr. 136/1997 um háskóla.
d) Inntökuskilyrði
KHÍ setur reglur um inntökuskilyrði og forgang nemenda til náms í skólanum. Við gerð slíkra reglna ber að líta til þess hvernig skólinn mætir best þörfum samfélagsins með hliðsjón af menntunarþörf og nýtingu fjármuna.
KHÍ mun aðstoða menntamálayfirvöld við að leggja mat á og þróa samræmd próf á framhaldsskólastigi og notkun niðurstaðna þeirra við innritun nemenda.
e) Alþjóðasamstarf
Á tímabilinu tekur KHÍ virkan þátt í alþjóðlegu samstarfi á verksviði skólans. KHÍ tekur þátt í þeim samstarfsáætlunum og verkefnum sem stjórnvöld eru aðilar að, til dæmis Bologna ferlinu. Það er metnaðarmál beggja að slík þátttaka verði virk og komi að svo miklu gagni sem kostur er. Til að svo verði munu ráðuneytið og KHÍ eiga með sér náið samstarf.
KHÍ stuðlar að sókn vísindamanna í sjóði sem háskólinn hefur aðgang að, en ráðuneytið mun fyrir sitt leyti áfram beita sér fyrir aðgangi íslenskra háskóla að sjóðum og stofnunum sem geta eflt innlenda kennslu- og rannsóknastarfsemi.
f) Samstarf háskóla
Í samræmi við 24. gr. laga um háskóla skal KHÍ hafa samráð og samstarf við aðra skóla á háskólastigi. KHÍ mun hafa frumkvæði að því að efna til samstarfs með það að markmiði að nýta sem best tiltæka starfskrafta og gagnakost og stuðla með hagkvæmum hætti að fjölbreyttri háskólamenntun. Í því skyni skal KHÍ setja reglur um gagnkvæma viðurkenningu námsþátta í samvinnu við aðra skóla á háskólastigi.
KHÍ skal á samningstímanum efla tengsl og samstarf við þjóðlífið, m.a. með því að auka samstarf við fyrirtæki og stofnanir um kennarastörf og rannsóknarþjálfun.
g) Upplýsingatækni og fjarkennsla
KHÍ vinnur að því, eftir því sem fjármunir og aðstæður leyfa, að bæta aðgengi fólks sem búsett er utan höfuðborgarsvæðisins að menntun, m.a. með starfsemi landsbyggðarsetra sinna og samstarfi við símenntunarmiðstöðvar.
Nýting upplýsingatækni í kennslu er mikilvægur þáttur í háskólastarfi og mun KHÍ nýta upplýsinga- og fjarskiptatækni svo sem kostur er í starfsemi sinni, með það að markmiði að bæta kennslu og þjónustu og skapa ný menntunartækifæri.
Mun KHÍ eiga samvinnu við aðrar menntastofnanir í þessu skyni.
4. gr.
Upplýsingagjöf
KHÍ gefur út, samhliða ársreikningi, sbr. II. kafla laga um fjárreiður ríkisins og 7. gr. reglugerðar um framkvæmd fjárlaga, stutta ársskýrslu með upplýsingum um mikilvægustu stærðir og kennitölur í rekstri sínum. Meðal annars skal birta upplýsingar um fjölda innritaðra, nemendaígilda og brautskráðra nemenda eftir námsgreinum og önnur atriði sem gefa vísbendingar um framkvæmd samnings þessa. Upplýsingar um nemendur skulu m.a. sundurliðaðar þannig að fram komi námsstaða nemenda, fjöldi í staðbundnu námi og í fjarnámi, fjöldi skiptinema, hérlendis og erlendis auk upplýsinga um skiptingu nemenda eftir aldri og kyni. KHÍ kynnir jafnréttisáætlun fyrir ráðuneytinu á samningstímabilinu.
KHÍ hefur á heimasíðu sinni aðgengilegar upplýsingar um fjölda umsækjenda og fjölda skráðra nemenda í byrjun hvers misseris. Þar komi fram hvernig þeir skiptast á deildir skólans, reikniflokka skv. reglum um fjárveitingar til háskóla og prófgráður.
KHÍ afhendir skriflega lýsingu á nemendaskrá sinni eigi síðar en ári eftir undirritun samnings þessa. KHÍ kynnir innkaupastefnu sína fyrir ráðuneytinu á samningstímabilinu í samræmi við innkaupastefnu ráðuneytisins.
KHÍ skal afhenda ráðuneytinu og Hagstofu Íslands umbeðnar upplýsingar um atriði sem UNESCO, OECD og EUROSTAT fara fram á að stjórnvöld veiti og hvað eina sem ráðuneytið þarf á að halda vegna mats á skólastarfi, þ.m.t. upplýsingar um útgjöld skólans og fjármögnun hans..
Á samningstímanum er stefnt að því að samræma upplýsingagjöf háskóla, m.a. úr nemendaskrá.
5. gr.
Rannsóknir
Hvað varðar hlutverk skólans í rannsóknum gildir:
KHÍ eflir rannsóknir og styrkir innviði sína þannig að hann verði sem best í stakk búinn að keppa um rannsóknafé í breyttu umhverfi vísinda og rannsókna á næstu árum. Á samningstímanum mun KHÍ leggja ríkari áherslu á áætlanagerð í tengslum við rannsókna- og vísindastarf skólans en verið hefur.
Menntamálaráðherra hefur sett fram áhersluatriði ráðuneytisins varðandi fyrirkomulag fjárveitinga til rannsókna á háskólastigi. Þessar áherslur birtast í stefnu Vísinda- og tækniráðs sem samþykkt var hinn 18. desember 2003.
Samkvæmt 1. gr. laga um KHÍ er hann miðstöð kennara- og uppeldismenntunar á Íslandi, vísindaleg fræðslu- og rannsóknarstofnun er veitir nemendum sínum menntun til þess að gegna störfum á sviði kennslu, þjálfunar, uppeldis og umönnunar og til þess að sinna sjálfstætt fræðilegum rannsóknum á því sviði.
Ráðuneytið mun veita vísindasamfélaginu áframhaldandi aðgang að erlendum vísinda- og tækniþróunarsjóðum með því að greiða aðgangsframlög og beita sér fyrir því að KHÍ verði tryggt ákveðið grunnframlag til að fjármagna rannsóknir og innra þróunarstarf skólans en að öðru leyti taki hann þátt í samkeppni um rannsóknafé. Þannig er miðað við að aukin framlög til samkeppnissjóða skapi KHÍ ný sóknarfæri, um leið og honum er veitt það aðhald sem í samkeppninni felst.
Ráðuneytið mun beita sér fyrir því að styrkveitingar úr innlendum samkeppnissjóðum taki mið af því að tengja betur saman skólastarf og annað atvinnulíf, m.a. sem tengist menntunar- og uppeldisstarfi, þannig að fjárveitingar nýtist betur og auki samstarf þessara aðila.
Ráðuneytið og KHÍ munu að lokinni yfirstandandi úttekt á menntarannsóknum á Íslandi vinna sameiginlega að áætlun um frekari þróun á þessu sviði.
KHÍ mun beita sér fyrir auknum rannsóknum á vettvangi kennslu, þjálfunar, uppeldis og umönnunar m.a. til að styðja betur við stefnumörkun ríkis og sveitarfélaga varðandi þessa mikilvægu málaflokka.
Gert er ráð fyrir að almennar fjárveitingar til rannsókna og annarra verkefna í KHÍ, þar með talinn aukakostnaður vegna skólans á Laugarvatni verði 319,8 m.kr. árið 2004. Miðað er við að árlegar fjárveitingar á samningstímanum nemi a.m.k. þeirri fjárhæð og taki verðlagsbreytingum skv. almennum viðmiðum fjárlaga hverju sinni.
Almenn fjárveiting til rannsókna er m.a. ætluð til þess að fjármagna eftirtalið: Laun vegna rannsókna, framlög vegna rannsóknarmissera, framlög í vinnumatssjóð og ferðasjóð vegna rannsókna, sameiginlega stjórnsýslu vegna rannsókna, rekstur fasteigna vegna rannsókna, framlög vegna umsjónar með rannsóknanámi, beinan kostnað vegna rannsókna, þátttöku í samkeppni um rannsóknafé og til að kosta grunnaðstöðu og mæta stofnkostnaði sem almennt fæst ekki fjármagnaður með úthlutunum úr samkeppnissjóðum.
6. gr.
Gildistími og endurskoðun
Samningur þessi gildir í þrjú ár frá og með 1. janúar 2004. Samningsaðilar geta óskað eftir endurskoðun samningsins ef þörf er talin á.
Miðað er við að vinna við endurnýjun samnings þessa hefjist eigi síðar en hálfu ári áður gildistími hans rennur út.
Reykjavík, 29. mars 2004
___________________________ ___________________________
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Ólafur Proppé
menntamálaráðherra rektor Kennaraháskóla Íslands
Viðauki með samningi
Pófgráðulisti Kennaraháskóla Íslands
29. mars 2004
Grunndeild:
B.Ed. í leikskólakennarafræði (Baccalaureus Educationis – Bachelor of Education) 90 einingar.
B.Ed. í grunnskólakennarafræði (Baccalaureus Educationis – Bachelor of Education) 90 einingar.
B.A. í þroskaþjálfun (Baccalaureus Artium – Bachelor of Art in Developmental Therapy) 90 einingar.
B.S. í íþróttafræði (Baccalaureus Scientiarum – Bachelor of Science in Physical Education and Sport Science) 90 einingar.
Kennsluréttindanám eftir fyrstu háskólagráðu eða annað nám í kennslugrein (Diploma/Certificate) 15 eða 30 einingar.
Sérstakt prófskírteini, diploma, fyrir sjálfstætt fullnaðarpróf að loknu grunnnámi sem nemur a.m.k. 45 einingum (styttra grunnnámi, þó eigi skemmra námi en sem nemur 45 einingum.)
Framhaldsdeild:
Dipl.Ed., sérstök viðurkenning í uppeldis- og menntunarfræði (Diploma in Education). Sjálfstætt fullnaðarpróf að loknu 15 eða 30 eininga framhaldsnámi.
M.Ed. í uppeldis- og menntunarfræði (Magister Educationis - Master of Education) 60 einingar í framhaldsnámi, þar af 15 eininga meistaraprófsverkefni.
M.A. í uppeldis- og menntunarfræði (Magister Artium Educationis - Master of Arts in Education) 60 einingar í framhaldsnámi, þar af 30 eininga meistaraprófsverkefni.
M.S. í uppeldis- og menntunarfræði (Magister Scientiarum Educationis - Master of Science in Education) 60 einingar í framhaldsnámi, þar af 30 eininga meistaraprófsverkefni.
Ph.D. í uppeldis- og menntunarfræði (Doctor Philosophiae Educationis - Doctor of Philosophy in Education). 90 einingar í framhaldsnámi eftir meistarapróf, þar af doktorsverkefni 60 einingar.
Til baka í allar tegundir